خانه / تحلیلی / شکست کودتا در ترکیه: مایه شعف یا افسوس؟

شکست کودتا در ترکیه: مایه شعف یا افسوس؟

علی رغم پایکوبی و شادی شب گذشته در دمشق، کودتای نظامیان در ترکیه شکست خورد. نظامیان این بار بر خلاف دفعات گذشته نه با شعار برقراری قانون اساسی سکولار و حفاظت از آزادی بلکه به بهانه پایان دادن آشوب در ترکیه به صحنه کارزار وارد شده اند. ای کاش ما دارای پروتکل امنیتی از پیش تعیین شده ای برای چنین لحظات حساسی بودیم تا با یک اقدام حساب شده دست بالاتر خود را نسبت به هم پیمانان ناتو در منطقه نشان دهیم و قوت قلبی برای کشورهای همسایه دیگری باشیم که در معرض خطرات مشابه هستند.

رکیه در ماه های گذشته دچار تحولات شدیدی شده است، تحول از نظام پارلمانی به ریاست جمهوری متمرکز، درگیری با روسیه، آشکار شدن نتایج وخیم مداخله در منطقه و حملات تروریستی شدید همه بخشی از تحولاتی هستند که ترکیه آن ها را تحت رهبری اردوغان تجربه کرده است و حالا عواقب آن در حال رخ نمودن است.

۵ ژنرال و تعدادی سرهنگ ارتش بازداشت شدند و بیش از ۱۰۰۰ نظامی خود را به ماموران پلیس که در حال زد و خورد با آن ها بودند تسلیم کردند.شاید هیچ گاه پشت پرده اطلاعاتی و عملیاتی این کودتا و کشورهای له و علیه آن مشخص نشود و بر ما معلوم نگردد کدام دستگاه اطلاعاتی در شکست این کودتا نقش داشته است هر چند می توان حدس زد همان دستگاه هایی که در انجام چنین عملیات های کمک می کند در نهایت آن ها را در قیمتی بهتر به طرف مقابل می فروشند. ولی در دو نکته می توان توافق داشت: اردوغان توسط این حادثه گوشمالی داده شد. قدرت ارتش ترکیه بیش از پیش تضعیف و تحت کنترل قرار خواهد گرفت.

پلیس ترکیه و رسانه های اجتماعی دو قدرتی بودند که شکست کودتا را به نظامیان تحمیل کرد. اگر پلیس ترکیه ثانیه ای خود را برکنار نگه داشته بود یا به کمک نظامیان رفته بود کار دولت مرکزی تمام بود. از طرفی دعوت سیاست مداران به حضور مردم در صحنه از طریق رسانه های اجتماعی نیز کار را برای نظامیان دشوار کرد.

1429254_630x354

 

در این میان تمام رهبران جهان در ظاهر علیه کودتاچیان موضع گرفتند، مرکل صدراعظم المان، اتحادیه اروپا، ناتو، وزیر امورخارجه امریکا و فرانسه و انگلیس و رییس جمهور یونان همگی در بازگشت نظم و قانونی بودن دولت منتخب تاکید کردند. ایران نیز کودتا را محکوم به شکست دانست و مقامات سیاسی و امنیتی مواضع خود را اعلام کردند اما همگی از دولت قانونی ترکیه حمایت کرده اند. اما می توان گفت که قطر موثرترین همپیمان اردوغان باقی ماند و عملا الجزیره با فعالیت شدید خود توانست جای تلویزیون ترکیه را که نظامیان از کار انداخته بودند بگیرد. قطر حتا اعلام کرد در صورت لزوم نیرو(؟!) برای کمک به اردوغان به این کشور می فرستد. قطر که مرکز فرماندهی ارتش امریکا در منطقه است عملا توسط ارتش امریکا محافظت می شود و معلوم نیست از کدام نیرو حرف می زده است.

در جمع بندی این حوادث تا به این جا نمی توان نتیجه گرفت که اتفاقات به نفع منافع ملی ما رغم خورده است یا به ضرر! چرا که تشدید درگیری های درونی و تضعیف امنیتی ترکیه و تولید خلاهای امنیتی در این کشور در اثر این کودتا که هنوز هم به پایان نرسیده است می تواند به ضرر ما باشد. از سوی دیگر استدلال درباره باقی ماندن دولت اسلام گرای اردوغان در قدرت نیز محل سئوال است و به همین راحتی نمی توان آن را به نفع کشور دانست. از طرفی در بسیاری از تصاویر و فیلم های پخش شده از کودتا می توان صحنه هایی از تصاحب سلاح های رها توسط نظامیان را از طرف مردم دید و این در ترکیه می تواند خطرناک باشد.

1429470_630x354

در جمع بندی در ادامه مقاله هایی درباره پاکستان و احتمال کودتا در این کشور می توان گفت کودتا در ترکیه می توان یک آزمون خطا برای به ثمر نشاندن کودتا در ترکیه و قوت قلب دادن به آن ها برای اقدام به کودتا باشد که بتوانند با ارزیابی این شکست یه کودتای موفق را انجام دهند یا اعلام خطر برای اثرات شکست کودتا در این کشور باشد. در هر صورت تحولات اخیر و بروز اشوب های پی در پی تامین کننده منافع امریکا در منطقه است و شاید برای قضاوت در این مورد زود باشد اما متاسفانه اقدامات مسئولان سیاسی و امنیتی ما نیز نشان از غافل گیری دارد.

خوشبختانه کودتا شکست خورد اما ما باید هوشیارانه رفتار کنیم و با همه اختلافات موجود با شدت و حدت در کنار دولت های همسایه علیه تغییرات وارد عمل شویم. فرصتی که قطر با داشتن موانع ساختاری از آن بخوبی استفاده کرد می توانست بسیار موثرتر و بهتر توسط ما مورد استفاده قرار گیرد. حیف از فرصت ها که از دست می روند.

گذاشتن نظر

ایمیل آدرس شما در اختیار کسی دیگری قرار نخواهد گرفت موارد مورد نظری که باید وارد شوند علامت گذاری شده اند. *

*