رییس جدید قوه قضاییه کیست؟ مختصری در باره صادق لاریجانی

صادق لاریجانی با حکم رهبری از امروز به مدت 5 سال بر صندلی ریاست قوه قضاییه تکیه زد او یکی از هفت گزینه ای بود(رییسی، رازینی، دری، احمد خاتمی، ری شهری و ناطق نوری) که از مدت ها قبل نامشان برای ریاست قوه قضاییه مطرح می شد.

 او عضو خانواده ای است که به برادران لاریجانی مشهورند، پسران آیت الله هاشم آملی؛ علي، صادق، محمدجواد، باقر و فاضل پنج برادر خانواده "لاريجاني" تاکنون به پست‌هاي حساسي در كشور منصوب شده اند.

"علي لاريجاني" در حال حاضر ریاست قوه مقننه را بر عهده دارد . وي هم چنين عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام و عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و رییس فراکسیون اوصولگرایان می باشد.
"محمدجواد" مشاور رييس قوه قضاييه(آیت الله شاهرودی) در امور بين الملل و نيز رئيس مركز تحقيقات فيزيك نظري است. وی به تئوریسین سیاست خارجی جریان اصولگرا معروف است.
"فاضل" مسئوليت وابستگي فرهنگي واحدهاي دانشگاه آزاد در خارج از كشور را در کارنامه خود دارد و مدت ها در کانادا بسر می برد .
"باقر" رياست دانشگاه علوم پزشكي تهران را بر عهده دارد.

"صادق" عضو روحانی این خانواده و داماد حضرت آیت الله وحید خراسانی از مراجع تقلید (که نهی معظم له از پذیرش ریاست قوه قضاییه به داماد شایعه شده بود و البته تکذیب شد) خود را در سایت شخصی اش که به مناسبت کاندیداتوری وی در مجلس خبرگان رهبری درج شده است اینگونه معرفی می نماید: «اين‌جانب صادق لاريجاني (آملي) در سال 1339 هجري شمسي در نجف اشرف ديده به جهان گشودم. پدرم مرحوم آيت الله العظمي حاج ميرزا هاشم آملي «قدس سره» از اعاظم فقهاء و مراجع نجف اشرف و قم بوده‌اند که شاگردان بسياري در اين دو شهر بزرگ علم و تقوا پرورانده‌اند. مادرم صبيّه مرحوم آيت الله العظمي حاج سيّد محسن اشرفي «قدس سره» است که ايشان از بزرگان شهر اشرف (بهشهر) بود و در آن شهر سمت رياست و مرجعيت داشت و از شاگردان مبرّز مرحوم آخوند خراساني «قدس سره» محسوب مي‌شد که به علت انزوا طلبی، نام چنداني از خود باقي نگذاشته است.

قريب يکسال و اندي داشتم که مرحوم والد از نجف اشرف به شهر قم نقل مکان نمودند و بساط تدريس در اين شهر گشودند.

تحصيلات اوليه: از سال 1345 تا 1356 در مراحل دبستان و دبيرستان به دروس جديد اشتغال داشته‌ام و بحمدالله در همة اين سطوح، درس‌ها را با موفقيّت تمام به پايان برده‌ام و کمتر اتفاق مي‌افتاد که رتبة اوّل را حائز نباشم.

نيک به خاطر دارم که از سال اوّل دبيرستان مسير تحقيقم از درس‌هاي معمولي دبيرستان، بسيار فراتر رفت و کتاب‌هاي متعدّد دانشگاهي در رشتة رياضي را خود بدون کمک استاد فراگرفتم. مثل:

Precalculus نوشتة Serge lang و دو مجلّد Calculus نوشتة Tom. Apostol و Mathematical Analysis نوشتة Rudin  و Measure Theor نوشته Monro و همه اين‌ها قبل از وارد شدن به سال چهارم دبيرستان بود.

و با فراهم آمدن بورس تحصيلي از دانشگاه صنعتي شريف، عازم تحصيل در يکي از کشورهاي غربي بودم که ناگهان زندگيم چرخش تمام پيدا کرد و انديشه و شوق تحصيل در علوم و معارف اسلامی و دنبال کردن مسير تحقيقات فقهاء و مجتهدان و فيلسوفان اسلامي، حرکتي ديگر را باعث شد. علل اين شوق و انديشه جديد خود داستان عجيبي دارد که اين‌جا مجال بيان آن نيست.

تحصيلات علوم اسلامي:

به هر حال با تغيير مسير علمي و في الواقع تغيير مسير زندگي‌ام، از سال 56 وارد عالم طلبگي شدم و با ولع و اشتياق فراوان علوم رسمي حوزه را فرامي‌گرفتم، و در کنار آن‌ها با مباحث فيلسوفان غربي هم آشنا مي‌شدم.

اکثر درس‌هاي دوره مقدمات و سطح حوزه را با اساتيدي مبرز و عمدتاً به طور خصوصي طي کردم . بحث‌هاي خارج اصول و فقه را از محضر مرحوم والد آيت الله العظمي ميرزا هاشم آملي«قدس سره» و آيت الله العظمي حاج شيخ حسين وحيدي خراساني دامت برکاته که افتخار دامادي ايشان را هم دارم، استفاده برده‌ام. فلسفه اسلامي را نيز مدّتي در نزد آيت الله جوادي آملي و آيت الله حسن‌زاده آملي استفاده کردم.

 از حوالي سال 1368،پس از تدريس بسياری از کتب سطح ، به تدريس خارج اصول و پس از مدّتي به تدريس خارج فقه پرداخته‌ام و بحمدالله تاکنون مشغول به اين دو بحث هستم.

در جريان انقلاب در کنار مرحوم والد، در پاره‌اي اقدامات شرکت جسته‌ام و پس از چندي حس کردم تهاجم فرهنگي غرب کمي از تهاجم نظامي آن ندارد و لذا در حد وسع خويش و با بضاعتي مزجاه همّ خويش را در مقابله با اين تهاجم فرهنگي قرار دادم. تهاجمي که ايمان مردم را هدف گرفته و قطعاً در راستاي اهداف شوم استعماري است. چون نيک مي‌دانند اين کشور اسلامي با ايمان مردم زنده مانده است نه تجهيزات مادي و اقدامات نظامي.

مدت‌هاست که رهبر معظم انقلاب حضرت آيت الله خامنه‌اي دام ظله با بيانات مختلف به اين خطر عظيم اشاره کرده‌اند و اخيراً هم با بياني صريح و رسا به افشاء آن پرداخته‌اند.

علاوه بر تدريس خارج فقه و اصول در حوزه علمية قم و نگاشتن کتاب‌ها و مقالاتي در باب مباحث جديد کلامي چند سال است که به عضويت هيت علمی دانشگاه قم در آمده ام و به طور منظم در دانشگاه تربيت مدرس قم در سطح کارشناسي ارشد و دکترا، کلام جديد و فلسفه تطبيقي تدريس مي‌کنم. و در دانشگاه رضوي مشهد، هم پاره ای از پژوهشهای فقهی و فلسفی را سرپرستی مي‌کنم.

آثار قلمي اين‌جانب برخي به طبع رسيده است که عمده‌ترين آن‌ها عبارت است از:

1.  فلسفة اخلاق در قرن حاضر، نوشته وارنک اين کتاب ترجمه‌اي است از Contemporay moral philosophy که با تعليقات مبسوط اين‌جانب به طبع رسيده است. انتشارات علمي فرهنگي، تهران، 1362.

2. انسان از آغاز تا انجام، نوشتة علامه سيّد محمّد حسين طباطبايي، اين کتاب ترجمه‌اي است از (کتاب الانسان) که با تعليقات مبسوط اين‌جانب همراه است. انتشارات الزهراء، تهران چاپ دوم، 1371.

3. سرماية ايمان، ملا عبدالرزاق لاهيجي تصحيح اين کتاب توسط اين‌جانب صورت گرفته است. انتشارات الزهراء، تهران، چاپ سوم 1372.

4. معرفت ديني، نقد نظريّة قبض و بسط تئوريک شريعت، مرکز ترجمة و نشر کتاب تهران، 1370

5. قبض و بسط در قبض و بسطي ديگر، مرکز ترجمه و نشر کتاب، تهران 1372

6.  واجب مشروط، انتشارات کنگرة شيخ انصاري «قدس سره» 1374

7. فلسفة تحليلي، دلالت و ضرورت، انتشارات مرصاد، قم،

8.  مکتوباتي در حسن و قبح عقلي و قاعدة ملازمه، انتشارات مرصاد

دين و اخلاق، (ترجمه از انگليسي) انتشارات مرصاد

9. فلسفة تحليلي، تئوري‌هاي معناداري

10.  فلسفة تحليلي، فعل گفتاري

11.  زبان دين

12.  براهين اثبات واجب، برهان وجودي

13.قلمرو دين

14.  مباني کلامي فلسفي حکومت ديني

15.  فلسفة اخلاق

علاوه بر کتاب‌هاي فوق مجموعة متعددي از مقالات کلامي، فلسفي در مجلات مختلف همچون نقد و نظر و کيهان فرهنگي و ماهنامة صبح و ... به طبع رسانده‌ام.

در فقه و اصول، تقريباً تمامي درس‌هايي راکه شرکت جسته‌ام تقرير کرده‌ام و به علاوه دو مجلّد در علم اصول از ابتدا تا مبحث مشتق به عربي نگاشته‌ام و رساله‌اي مبسوط در صلوه مسافر به شکل شرحي بر عروه الوثقي تصنيف نمودم که تتمه‌اي از آن باقي مانده است .

در سال 1377بعنوان نماينده دوره سوم مجلس خبرگان از استان مازندران به مجلس خبرگان راه يافتم، و در سال 1380 با حکم مقام معظم رهبری بعنوان عضوی از فقهاي شورای نگهبان منصوب گشتم و حکايت همچنان باقي است ... »

 حکایتی که با ریاست بر قوه قضاییه ادامه پیدا می کند و با توجه به سن نامبرده ممکن است از فصول مختلفی داشته باشد. ایشان در سال 1374 مرکز تحقيقات مدرسه علميه ولي عصر (عج) را بنیان گذاشت و صاحب امتیاز و مدیر مسوول فصلنامه پژوهشهای اصولی است و به وصف محقق شهرت دارد.

او هر چند در امور سیاسی به مانند دیگر اعضای شورای نگهبان اظهار نظر نمی کند اما عضویت او  در شورای نگهبان البته می تواند  تفکر سیاسی وی را نیز رهنمون باشد او در باب مشروعیت حکومت معتقد است که: "فعلیت و كار آمدی حكومت ها به رای مردم بستگی دارد اما رای مردم به حكومت مشروعیت نمی دهد"

 ایشان معتقد است " گرایش های سیاسی نظری و فلسفی در جهت انحراف مسائل از جاده اصلی خود در تلاش هستند اما نباید واقعیت ها را عوض كرد"

ریس جدید قوه قضاییه كه مدرس و محقق فلسفه اسلامی نیز هست نظریات غربی را كه مبنای مشروعیت حكومت ها را رای مردم، رضایت یا قرارداد اجتماعی می دانند دارای اشكالات اساسی می داند و باور دارد که: "این نظریات خلاف واقع هستند چرا كه نمی توانند مشروعیت حكومت ها را توجیه كنند." وی با بیان اینكه این نظریه ها در خود غرب نیز مخالفان جدی پیدا كرده اند، آنها را فاقد توانایی لازم در توجیه مشروعیت حكومت ها ارزیابی كرده و در تعریف مشروعیت می گوید: "مشروعیت به معنای حق داشتن حاكمان و به معنای التزام شهروندان است كه نمی تواند دایر بر مدار رای باشد. "

صادق لاریجانی اولین منتقد نظریه قبض و بسط تئوریك شریعت دکتر سروش در اواخر دهه ۶۰ بود. نظریه ای که براساس آن تاثیر پذیری معرفت دینی از معارف بشری مورد توجه قرار گرفته بود و در آن مكانیسم عصری شدن دین و تاثیر زمان بر آن نشان داده شده بود. صادق لاریجانی كه در اواخر دهه ۵۰ مقاله ای از كارل پوپر فیلسوف مورد علاقه سروش را برای كتاب او به نام «علم چیست فلسفه چیست» ترجمه كرده بود در مقام اولین منتقد جدی سروش ظاهر شد و به نوعی اولین شكاف فكری در صف معتقدان به جمهوری اسلامی را شكل داد.

برادران لاریجانی در گفتار و رفتار سیاسی همسو نشان داده اند و کمترین اختلافی در دیدگاه هایشان دیده نمی شود آنها منتسب به طیف اوصلگرا بوده و خواهند بود هرچند ممکن است علی لاریجانی در رفتار سیاسی خود مخالف احمدی نژاد به نظر برسد.

منتقدان ریاست صادق لاریجانی بر قوه قضاییه دو مساله را تاکید می نمودند؛ یکی وجود دو برادر در ریاست دو قوه  و دیگری فقدان سابقه اجرایی و  قضایی. با این حال باید امیدوار بود شاید این قوه مهم اما رها شده پس از سالها سامان یابد  .

ديدگاه خود را ارسال کنيد!