خیابان های شیراز بیگانه با دوچرخه

خیابان های شیراز را که بالا و پایین بروی از همه سیستم های حمل و نقل نشانی خواهی یافت؛ تاکسی، اتوبوس، موتور سیکلت، سواری های شخصی و مترو! اما برای شیراز بر خلاف دیگر شهرهای دنیا دیدن دوچرخه و دوچرخه سوار در خیابان های شهر کمی عجیب است. 

امروزه مدیران بیشتر شهرهای دنیا به این نتیجه رسیده اند که استفاده از حمل و نقل دوچرخه مناسبترین راه رهایی از ترافیک و مشکلات بسیار زیاد استفاده از اتومبیل های با سوخت فسیلی هستند. 

دوچرخه سواری علاوه به بهبود وضعیت ترافیک یک ورزش بسیار مفید بوده که هم به کار جیب شهروندان و هم به کار وقت و سلامت آنان می‏آید.  

ايجاد مسيرهاي دوچرخه سواري در شهرها و کلان شهرهاي جهان به عنوان يکي از طرح هاي فوريتي و مورد نياز مديريت شهري، شهرداري‏های تهران، اصفهان و شیراز را نيز متقاعد به انجام چنين پروژه اي کرد تا جايي که شهردار تهران به تازگي منطقه 8 را به عنوان پايگاه آزمايشي براي انجام اين طرح معرفي کرد.  

«طرح ايجاد مسيرهاي دوچرخه سواري در شهرها و نگاه شهرداران کلان شهرها به اين پروژه باعث شده تا به تازگي شاهد گسترش خطوط دوچرخه سواري در شهرها باشيم به گونه اي که شهروندان براي سفرهاي درون شهري خود از دوچرخه به جاي خودرو استفاده مي کنند.»  

«بيشتر شهرهاي دنيا مانند لندن، نيويورک، آمستردام، پاريس و ملبورن در اين خصوص و ايجاد مسيرهاي جداگانه دوچرخه سواري موفقيت قابل قبولي داشته اند.»  

اين جملات بخشي از صحبت هاي شهردار سيدني، «کلور مور» است که به تازگي انجام چنين طرحي را نيز در شهر سيدني آغاز کرده است. به گفته شهردار سيدني، ايجاد 35 کيلومتر مسيري که تنها براي دوچرخه تعيين شده باعث افزايش 500 درصدي ايجاد فرهنگ دوچرخه سواري در شهر مي شود.  

برای اینکه وضعیت دوچرخه سواری و نیازهای آن در شهرهای کشور را بررسی کنیم به سراغ مهندس سروش سالک مقدم کارشناس ارشد ترافيک رفتیم که در خصوص احداث خط دوچرخه سواري در سطح شهر گفت: خط دوچرخه سواري را در شهرهايي احداث مي کنند که از لحاظ شيب خيابان،شيب مناسبي داشته باشند. 

وي در ادامه افزود: بر اساس مطالعات انجام شده،خط دوچرخه سواري براي سفرهايي کارايي دارد که زير 5 کيلومتر است به گونه ای که در کشور سوئد درصد بالايي حدود 50 درصد،سفرهاي 5 کيلومتري را با دوچرخه انجام مي دهند. 

اين کارشناس ارشد ترافيک معتقد است: براي احداث شبکه دوچرخه سواري بايد محدوديت شيب و مسائل ديگر از جمله ايستگاه هاي مشخص و نقشه هاي مسيريابي دوچرخه سوار مشخص و تعيين شود. 

وي اظهار کرد: براي اين که بتوانيم شبکه دوچرخه سواري داشته باشيم  همانند کشور هاي ديگر از سوي شهرداري بايد دوچرخه براساس مدارک و کارت به صورت کرايه در اختيار شهروندان در ايستگاه هاي مشخص قرار گيرد. 

سالک مقدم بيان کرد: ايستگاه هاي دوچرخه بايد در کنار ايستگاه مترو، اتوبوسراني و ايستگاه هاي مهم شهر طراحي شوند تا دسترسي دوچرخه سوراران براي ادامه سفرهاي دورن شهري مهيا شود.  

وي با اشاره به اين که بيشترين استفاده از دوچرخه در سفرهاي کمتر از 5 کيلومتر براي دانش آموزان از مسير خانه تا مدرسه است،گفت:به دليل اين که معمولا دانش آموزان در اطراف مدرسه هستند و سفر آنها کوتاه است، اگر بتوانيم در سطح شهر طرحي بر ايجاد خط دوچرخه در مدارس را پوشش دهيم،علاوه بر فرهنگ سازي ، ترويج دوچرخه را در سطح شهر مي توانيم داشته باشيم. 

سالک مقدم ابراز کرد: يک مساله بسيار مهم در طراحي خط دوچرخه وجود دارد و آن هم شبکه يکپارچه در سطح شهر است و به صورت مسير جداشده که مسير درجه يک براي خط دوچرخه سوراي است و نه اين که اين خط به طور منقطع اجرا شود و دوچرخه سوار امنيت نداشته باشد. 

این ورزش به دلیل قابلیت‏هایی نظیر حمل و نقل آسان، ورزش آسان و بی ضرر بودن برای محیط زیست است. دوچرخه سواری همیشه به عنوان ورزشی ساده برای تمام سنین پیشنهاد می شود. این ورزش می تواند هم سبک انجام شود و هم سنگین. برای انجام ورزش دوچرخه سواری لازم نیست که شخص مثلاً تمریناتی خاص را انجام دهد و یا موقعیت فیزیکی آن از شرایطی خاص برخوردار باشد. 
 
در این ورزش بیشتر عضلات پاها در حرکت خواهند بود. که این عمل باعث بالابردن استقامت بدن می شود. البته کمر و سیستم تنفسی انسان نیز تحت تاثیر قرار می گیرند. 

پس از بررسی وضعیت دوچرخه سواری و مزایای آن برای سلامت و حمل و نقل شهر ها تنها به یک نتیجه می‏رسیم که شیراز از قافله عقب مانده است و هر چه سریعتر باید خود را به بقیه شهرها برساند. 

دوچرخه سواری در شهر گردشگری شیراز مطمئنا لذت خاصی را برای توریست ها خواهد داشت و از این رو در شیراز دوچرخه سواری گردشگری نیز بر دیگر مزایا اضافه خواهد شد. 

به دنبال یافتن پاسخ این سوال که در شهر شیراز برای دوچرخه سواری همگانی و ایجاد خطوط و ایستگاه های شهری چه اقدامی صورت گرفته است؟ به سراغ رئیس هیات دوچرخه سواری شیراز به عنوان یکی از متولیان راه اندازی طرح دوچرخه سواری شهری شیراز رفتیم. 

هادی باشفاعت در این خصوص گفت: هیات دوچرخه سواری شهرستان شیراز همراه با شهرداری شیراز ایستگاه ها و طرح دوچرخه سواری عمومی را به دنبال سهولت حمل و نقل شهری و سالم در برنامه دارند که متاسفانه هنوز وارد مرحله اجرایی نشده است. 

وی در پاسخ به اینکه چرا در مقایسه با شهرهای تهران و اصفهان طرح پیشرفتی نداشته است، اظهار کرد: تهران و اصفهان برای این طرح یک میلیارد تومان هزینه و سرمایه گذاری کرده اند و بیشتر به دنبال حمل و نقل شهری به وسیله دوچرخه هستند در حالی که در شیراز اینگونه نیست. 

باشفاعت ادامه داد: در شیراز پنج ایستگاه در نظر گرفته شده که برخی از این ایستگاه ها فضای مورد نظرشان را در اختیار گرفته اند و همچنین 85 میلیون تومان دوچرخه خریداری شده و در انتظار اجرایی شدن طرح و در اختیار گذاشتن دوچرخه به مردم هستند. 

وی بر این باور است که مسئولان شهرداری به این طرح ایمان ندارند و معتقد نیستند که گسترش این طرح به حمل و نقل شهر کمک می‏کند و به همین دلیل عملا شهرداری کار را ادامه نداده است. 

رئیس هیات دوچرخه سواری شیراز با بیان اینکه پس از 9 ماه دوندگی موفق به عقد قرارداد با شهرداری شده ایم، تصریح کرد: امروز نتیجه کار در عملیات بروکراسی اداری متوقف شده و با این حال و احوال فکر نکنم بزودی این طرح در شیراز اجرا شود. 

وی با بیان اینکه در کشورهای توسعه یافته بخش قابل توجه ای از حمل و نقل توسط دوچرخه صورت گرفته و تعداد دوچرخه ها چندین برابر اتومبیل هاست، اظهار کرد: ما حتی اگر از تجربه تهران هم استفاده کنیم حتما به مخوفقیت خواهیم رسید. 

باشفاعت سختی عضو گیری را یکی از مشکلات طرح خواند و بیان کرد: با توجه به شرایطی که شهرداری تعیین کرده مجبور به گرفتن وثیقه هستیم و این کار مراحل کار را برای دوچرخه سواران سخت می‏کند. 

وی در پاسخ به اینکه آیا در این طرح به بانوان نیز دوچرخه امانت داده می‏شود نیز گفت: با توجه به دستور شهرداری به هیچ وجه مجاز به امانت دادن دوچرخه به بانوان نیستیم و افرادی نیز که دوچرخه را امانت می‏گیرند متعهد می‏دهند که دوچرخه را در اختیار بانوان قرار ندهند. 

گفتنی است طرح دوچرخه سواری شیراز در حالی نافرجام مانده است که مقدار قابل توجه ای همچون خرید دوچرخه و احداث ایستگاه های آن صورت گرفته و تنها نیازمند تصمیم گیری و پایان کار در شهرداری است.

شهرداری تهران نیز به عنوان پیش قراول اجرای دوچرخه سواری در ایران اقدامات خوبی در این خصوص انجام داده است و اخیراً نیز شهردار تهران با اشاره به اجرای طرح پایلوت دوچرخه سواری در منطقه 8 تهران گفت : حدود 18 ماه قبل مطالعه بای را برای اجرای این طرح در سطح مناطق تهران انجام دادیم که با توجه به شرایط توپوگرافی شهر و سایر ویژگی های تهران ، منطقه 8 برای این کار انتخاب شد و در هشت ماه گذشته 1000 دوچرخه به این منطقه وارد شد و با استقبال شهروندان نیز مواجه شده است .

 
وی با بیان این که اشکالات این طرح در زمان اجرای طرح بررسی شده است ، افزود : امیدواریم در آبان ماه شاهد افتتاح رسمی و آغاز به کار قطعی این طرح در منطقه 8 باشیم و به دنبال آن ، این کار به سرعت در سایر مناطق و با همکاری بخش خصوصی اجرایی شود .

 
قالیباف خاطر نشان کرد : به این منظور تعداد 2000 دوچرخه به دوچرخه های موجود در منطقه 8 اضافه می شود و این طرح با سه هزار دوچرخه در این منطقه آغاز به کار خواهد کرد .

 
وی با تاکید بر آن که قول داده ام تا کارها با مطالعه انجام شود ، گفت : امروز در مهمترین شهرهای دنیا که بهترین امکانات ترافیکی را دارند و ظرفیت حمل و نقل عمومی آن ها چند برابر ماست ، استفاده از دوچرخه در ابعاد گوناگون بسیار رایج است و ما نیز کارها را با مطالعه انجام می دهیم .

 
شایان ذکر است در حاشیه این مراسم افتتاح ، شهردار تهران در پاسخ به تعدادی از بانوان منطقه 8 که نسبت به استفاده دوچرخه صرفا برای مردان اعتراض داشتند ، گفت : در هر اقدامی حتما باید مسائل مربوط به شئونات فرهنگ اسلامی ، ایرانی مورد توجه باشد . استفاده بانوان از دوچرخه نیز از موضوعات مدنظر است که پیگیری می شود اما فعلا همان آیین نامه موجود را ادامه می دهیم و امیدواریم منطقه 8 پایه گذار حرکت جدی استفاده از دوچرخه در تهران باشد . 

شهروندان شیرازی همچنان در انتظار راه اندازی این طرح هستند تا شاید آنان نیز همچون دیگر جهانیان طعم خوش دوچرخه سواری را بچشند اما تلاش ما برای تماس با طرف قرار داد دیگر این طرح یعنی شهرداری و مدیران حمل و نقل آن بی نتیجه ماند تا تنها به این جواب برسیم که تا امروز این طرح در بروکراسی اداری شهرداری مانده است و به عقیده باشفاعت:«مدیران به این طرح ایمان ندارند».

ديدگاه خود را ارسال کنيد!