حوادث پی در پی؛ مقصر کیست؟

این روزها خبر های تلخی از کشته شدن هموطنانمان در حوادث مختلف به گوش می رسد که بیشتر آنها مر بوط به سوانح هوایی است. هر بار ، این سوال به ذهن متبادر می شود که علت اصلی این سقوط ها چیست و مسئولان مربوطه چه راهکارهایی برای جلوگیری از تکرار این اتفاقات در نظر دارند؟ معمولا پس از یک سانحه هوایی بحث درباره امنیت پرواز به میان می آید و راه هایی درباره چگونگی جلوگیری از این حوادث مطرح می شود، اما به نظر می رسد این بحث ها تاکنون نتیجه ای در پی نداشته است و این روزها شاهد تکرار این حوادث تلخ بوده ایم. درپي سقوط هفته گذشته يك فروند هواپيماي توپولوف در نزديكي‌هاي قزوين و كشته ‌شدن تمام سرنشينان آن و همچنین سانحه هواپیمای تهران مشهد و کشته و زخمی شدن مسافران و خدمه پرواز ، مسوولان مربوطه به دنبال كشف علت اين حوادث هستند. اما سوالاتي از قبيل اينكه مشخص شدن علت اين سوانح چقدر در جلوگيري از بروز سوانح بعدي موثر است؟و كشف علل و نقايص سوانح قبلي چقدر در بروز حوادث بعدي بازدارنده بوده است؟ همچنان در ذهن  مطرح است .

24 تير ماه امسال  يک فروند هواپيماي مسافربري از نوع توپولف تي يو-154 متعلق به شرکت هواپيمايي کاسپين که عازم ارمنستان بود دقايقي پس از بلند شدن از فرودگاه امام خميني تهران در 12 کيلومتري جنوب قزوين بين منطقه فارسيان و جنت آباد در بخش مرکزي قزوين سقوط کرد که منجر به کشته شدن تمامي 169 سرنشين اين هواپيما شد.

سقوط 24 تیر ماه امسال و کشته شدن همه سرنشینان پرواز تهران - ایروان، اولین حادثه از این دست در کشورمان نبود.

هنوز زمان زیادی از کشته شدن مسافران و خدمه  پرواز تهران ایروان که به وسیله هواپیمای توپولوف انجام می شد نگذشته بودکه حادثه  سقوط هواپیمای دیگری که از تهران عازم مشهد بود اتفاق افتاد. این هواپیما با 153 نفر مسافر ، از مبداء پروازی تهران در ساعت 18 و 20 دقیقه و هنگام فرود روی باند فرودگاه مشهد به علت نقص فنی دچار حادثه شد .در این حادثه 16 نفر از سرنیشان هواپیما جان با ختند و تعدا زیادی از مسافران زخمی شدند.هواپیمای مسافربری سانحه دیده از نوع ایلوشن  اجااره ایی و متعلق به شرکت آریاتور است . سرپرست هواپیمایی کشوری گفته است: علت سانحه هواپیمای ایلوشین 64 متعلق به شرکت هواپیمایی آریا تور انحراف این هواپیما از باند فرودگاه مشهد هنگام نشستن و برخورد دماغه آن با یکی از دیوارهای فرودگاه بوده است.

علاوه بر این ها مسافران این روزها با تاخیر های چند ساعته و فرود های اظطراری هم روبرو بوده اند.از جمله یک هواپیما که قرار بود ساعت 9 صبح امروز تهران را به مقصد مشهد ترک کند درحالیکه با تاخیر 3 ساعته پرواز کرد بعد از چند دقیقه فرود اضطراری کرد به گفته شاهدان عینی مسافران این پرواز در فرودگاه سرگردان هستند.

این پرواز متعلق به شرکت کیش ایر بود.همچنین پرواز ارومیه به تهران که قرار بود ساعت 12:45 دیروز صورت بگیرد،در فرودگاه تهران دچار اشکال فنی و از باند فرود این پرواز خارج شد.پرواز ارومیه به تهران که قرار بود ساعت 12:45 دقیقه امروز صورت بگیرد، با 45 دقیقه تاخیر در فرودگاه تهران دچار اشکال فنی و از باند فرود این پرواز خارج شد که نگرانی‌های زیادی را برای مسافران به همراه داشته است.

بنا به گفته یکی از مسافران که در این پرواز حضور داشته قبل از نشستن هواپیما در باند مخصوص خود، هواپیما از باند خارج و به سختی توسط خلبان هواپیما کنترل گردید.

طبق آمارها چیزی نزدیک به 25 درصد از کشته شدگان حوادث هوایی طی هفت سال گذشته متعلق به سوانح هوایی ایران بوده اند و سهم ایران در این بین بسیار بالا است. به همین خاطر  این سوال مطرح است که چرا این چنین است؟

گر چه به گفته کارشناسان دلایل زیادی در یک سانحه هوایی تاثیر گذار اند ،اما اولین دلیلی که به نظر می رسد اثر گذارترین هم باشد، ناوگان فرسوده هواپیمایی کشور است.

شاید اولین پاسخی که همواره پس از یک حادثه هوایی از دهان مسئولان شنیده می شود این است که ایران به دلیل تحریم ها توانایی نوسازی ناوگان هوایی خود را ندارد و این در حالی است که طبق قوانین بین المللی اقلام دارویی و قطعات هواپیماهای مسافر بری نباید مشمول تحریم ها شوند.

گفته می شود که میانگین عمر هواپیماهای در حال پرواز در ایران 25 سال است و این در شرایطی است که عمر مفید یک هواپیما برای انجام پرواز ایمن 20 سال است، بنابراین می توان عمده ترین دلیل بالا بودن حوادث هوایی در ایران را فرسوده بودن هواپیما ها دانست.

براساس برنامه چهارم توسعه بايد 60 فروند از هواپيماهاي ناوگان هوايي كشور از دور خارج شوند و 138 فروند هواپيماي جديد كه حداكثر هشت سال از عمرشان گذشته باشد به ناوگان اضافه شود تا عمر ناوگان هوايي به 10 سال برسد.

در این راستا سفیر ایران در روسیه هواپیمای توپولوف را هواپیمای امنی می داند که میزان سقوطش در مقایسه با ایرباس کمتر است

پاسخ مسئولان چیست؟

محمود رضا سجادی در این باره به فارس می گوید: « شما اگر در مسیرهای داخلی روسیه، سوار توپولوف‌های 154 ‌شوید در خواهید یافت كه به هیچ وجه از لحاظ زیبایی و راحتی با ایرباس فرقی ندارند. متأسفانه توپولف در ایران به بدترین وجه، عرضه می‌شود، موكت‌های كثیف، صندلی‌های نزدیك به هم، قیمت آزاد بلیط و .... و نیز تصادفاتی كه به اصل هواپیما ارتباطی نداشت، همه دست به دست هم دادند تا تصویری ترسناك از این هواپیما ارائه دهند. در حالی كه توپولف 154 جزو امن‌ترین هواپیماهای دنیاست. از لحاظ اقتصادی هم به صرفه است و تنها هواپیمایی كه در خطوط ایران سود می‌دهد، این هواپیماست.»

خبرگزاری فارس نیز امروز طی خبری عنوان کرد که با بررسی سوانح هوایی سه نوع هواپیمای بوئینگ، ایرباس و توپولف طی 7 سال گذشته، بوئینگ طی این مدت با 25 سانحه هوایی منجر به مرگ به عنوان سانحه ساز ترین هواپیما شناخته شد و ایرباس و توپولف به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند.

این خبرها بر آنند که در برابر منتقدان هواپیماهای روسی مخصوصا توپولوف بر امنیت آنها تاکید کنند اما منتقدان با تکرار سخنان خود کماکان هواپیمای توپولوف را نا امن می دانند.

بر خلاف خبرگزاری فارس که توپولوف را از بوئینگ و ایرباس امن تر می داند اما خبرگزاری مهر چند روز پیش طی خبری عنوان کرد:« هواپیمای توپولوف با نام اختصاریTU- 154 Mبه عنوان نا امن ترین هواپیمای مسافربری جهان شناخته می شود.»

در ادامه این خبر می خوانیم:« این هواپیما از نظر فنی در دنیا تحریم و مجوز پرواز بین المللی به اتحادیه اروپا و آمریکا را ندارد.شرکت هواپیمایی توپولوف به دلیل زیان ده بودن در سال 2002 اعلام ورشکستگی و در 5 شرکت هواپیما سازی روسی ادغام شد.»

از دیگر سو شرکت هواپیمایی آئروفلوت" روسیه در ناوگان هوایی خود از تعداد اندکی هواپیمای توپولوف استفاده می کند و افتخار خود می داند که بر تعداد ایرباس های خود بیافزاید.

همان طور که ملاحظه شد درباره امنیت توپولوف اخبار ضدو نقیضی به گوش می رسد. از یک طرف این هواپیما به عنوان امن ترین هواپیمای جهان معرفی می شود از طرف دیگر عنوان می شود این هواپیما به خاطر نا امنی اجازه پرواز در اروپا و امریکا را ندارد. واقعیت چیست؟

هر چند بنا  به گفته وزير راه و ترابري مسافران با آية الكرسي سوار هواپيما مي‌شوند اما گويا آية‌الكرسي مسافران اين پروازها كارساز نشد . حميد بهبهاني با بيان اينكه علي‌رغم تحريم‌هاي صورت گرفته سياست كشور ايران در جهت نوسازي ناوگان هوايي بوده است،‌ تصريح كرد: مردم مختلف جهان از هواپيما استفاده مي‌كنند و بايد در حفظ ايمني و تامين قطعات آن‌ها مسوول بود و دنيا بايد براي حفظ جان مردم و ايمني تلاش كند تا پروازها سالم انجام شود و قطعات مختلف هواپيما را تامين كند و حداقل دشمني خود را در اين زمينه در اين موضوع بروز دهد.

وي چندي پيش تاكيد كرده بود:‌ وضعيت ايمني حمل و نقل هوايي كشور بسيار بالاست و بيش از 95 درصد ايمني دارد، پنج درصد هم دست‌هاي ما فوق بشر در آن تاثيرگذار است.

اما در اين زمينه ابوالقاسم رحماني ـ سخنگوي كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي  نیز با انتقاد از اينكه تعداد حوادث هوايي كه در ايران رخ مي‌دهد بيش از ساير كشورهاست، گفت: اين مساله بايد مورد بررسي دقيق و كارشناسي قرار گرفته و راه‌هاي جلوگيري از آن در دستور كار دولت قرار گيرد؛ براي جلوگيري از به وجود آمدن اين سوانح بايد به هر نحوي اقدام به خريد هواپيماي نو كنيم.

وي با اشاره به افزايش هزينه‌هاي عمراني براي خريد هواپيماهاي مسافربري، گفت: دولت نبايد هنگام خريد هواپيما به دنبال هواپيماهاي ارزان باشد چراكه اين مساله باعث بروز چنين حوادثي مي‌شود. براي جلوگيري از بين رفتن امنيت پرواز كشور بايد دنبال جايگزيني در ناوگان هوايي باشيم چراكه عمر 20 سال براي يك هواپيماي مسافربري بسيار زياد است.

رحماني اظهار كرد:هم‌اكنون20 فروند از هواپيماهاي نوع توپولوف در ايران مورد استفاده قرار مي‌گيرند كه طبق آمار ميزان اتفاقاتي كه براي اين نوع هواپيماها رخ مي‌دهد، بيش از ساير هواپيماهاست.

توپولوف چه امن ترین هواپیمای دنیا باشد و چه نا امن ترین آن مسئله این است که تعداد سقوط این هواپیما در ایران بسیار بالا است و این امر تاحدودی ادعای کسانی را که توپولوف را نا امن می دانند لا اقل درباره ایران اثبات می کند.

به هر حال باید تدبیری برای جلوگیری از سقوط بیشتر هواپیما در کشور و کشته شدن هموطنان مان اندیشید، تدبیری که شاید نیازمند بازنگری جدی در خط مشی سازمان هواپیمایی کشور و سایر مقامات مربوطه باشد.

*اما این بار حادثه به سراغ قطار تهران مشهد رفت و در جريان ريل‌گذاري قطار شهري مسير ورامين ـ پيشوا يك نفر بر اثر برخورد قطار با ريل‌هاي در حال تخليه جان باخت.

 بعداز ظهر دیروز قطار فوق‌العاده ساعت 16 تهران ـ مشهد در مسير حركت خود بين ايستگاه‌هاي ورامين ـ پيشوا در محل قلعه‌سين بر‌اثر برخورد با ريل‌هاي در حال تخليه براي احداث قطار شهري‌ منجر به فوت يكي از كارگران مشغول به كار شد.

مهدي مهدي‌زاده فرماندار‌ ورامين اظهار داشت: پس از اتمام زيرساخت‌هاي قطار شهري مسير ورامين ـ پيشوا كارگران مشغول ريل‌گذاري بودند كه بر اثر برخورد قطار مسير تهران ـ مشهد با ريل‌هاي در حال تخليه تعدادي از كارگران مصدوم شدند كه پس از مداواي پزشك قطار به بيمارستان منتقل شدند.

وي در ادامه افزود: متاسفانه يك نفر از كارگران بر اثر اين حادثه جان باخت.مهدي‌زاده تصريح كرد: به دليل اين برخورد تعدادي از شيشه‌هاي قطار شكسته شده بود كه سريعا تعمير شد و قطار به مسير خود ادامه داد.

*حوادث جاده ای در ایران

سالیانه عده زیادی از مردم جان خود را در تصادفات جاده ای از دست می دهندو با آنکه مسوولان همواره بر آمار تصادفات و خسارت های جبران ناپذیر آن تاکید کرده اند این روند همچنان ادامه دارد

حوادث جاده‌ای در ایران یکی از بالا‌ترین ارقام مرگ و میر را در خطوط جاده‌ای در دنیا دارد، بطوریکه بر اساس اعلام‌ کارشناسان‌ روزانه‌ 72 نفر و هرساعت‌ 3 تن‌ جان‌ خود را در تصادفات‌ جاده‌یی‌ از دست‌ می‌دهند و آمار مرگ ومیر و حوادث رانندگى در کشور ما در مقایسه با کشورهاى صنعتى و حتى در حال توسعه بسیار بیشتر است. تصادف حاصل اشتباه و نقص یکى از سه عامل یعنى انسان (راننده)، جاده و خودرو است. مادامى که هر یک از این سه عامل وظیفه خود را درست انجام دهند و بدون عیب باشند، حادثه اتفاق نمى افتد. اما اگر یکى از این سه عامل در انجام وظیفه تعلل و قصور ورزد یا معیوب باشد، هیچ اتفاق ناگوارى دور از انتظار نیست  .

کارشناسان نبود فرهنگ احترام به قوانین و مقررات در جاده ها، فرسودگی نظام حمل ونقل جاده ای ونبودن ضابطه و معیار مشخص برای رانندگان اتوبوس های حمل ونقل جاده ای را از دلایل حوادث مستمر جاده های کشور عنوان می کنند.

ديدگاه خود را ارسال کنيد!